IOT-СЕНСОРЛАРЫН ПАЙДАЛАНЫП CO КОНЦЕНТРАЦИЯСЫН БАҚЫЛАУ ҮШІН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУ АЛГОРИТМДЕРІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ
Жарияланды:
2025-12-22Журналдың саны:
№ 4 (2025): "Вестник ВКТУ им.Д.Серикбаева"Бөлім:
Ақпараттық және коммуникациялық технологияларМақала тілі:
Қазақ тіліКілт сөздер:
көміртек оксиді, CO, IoT-сенсорлар, машиналық оқыту, LSTM, газ ортасын бақылау, жер асты кеңістіктері, предиктивті талдау, регрессиялық алгоритмдер, классификациялық алгоритмдерАңдатпа
Мақалада IoT-сенсорлары (SENSOR - Mine 4GN моделі) арқылы жер асты өндірістік кеңістіктерде көміртек оксиді (CO) концентрациясын бақылау үшін машиналық оқыту (ML) алгоритмдерінің салыстырмалы талдауы ұсынылған. Сызықтық регрессия әдістері, ансамбльдік модельдер, мысалы, Random Forest және XGBoost, , Тірек векторлар әдісі (SVM), сондай-ақ рекурренттік нейрондық желі LSTM әдістері қарастырылды. LSTM болжам жасауда ең жоғары дәлдікке қол жеткізетіндігі және CO-ның аномальды шығарындыларын белгілеуде кідірістерді азайтатыны көрсетілген. Ұсынылған әдістеме бастапқы деректерді сүзу, ескерту сигналдарын тексеру ережелері және ML арқылы болжам жасауды біріктіреді, бұл мониторинг жүйесінің сенімділігін арттырады және жалған сигналдарды азайтады. Зерттеу нәтижелері IoT-сенсорларды интеллектуалды өңдеумен біріктіру арқылы шахталар мен жер асты құрылыстарында қауіпсіздікті қамтамасыз етудің тиімділігін растайды.
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 ШҚТУ Хабаршысы

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.