Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

IOT-СЕНСОРЛАРЫН ПАЙДАЛАНЫП CO КОНЦЕНТРАЦИЯСЫН БАҚЫЛАУ ҮШІН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУ АЛГОРИТМДЕРІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Ануар Кусаинов Восточно-Казахстанский технический университет им. Д.Серикбаева
Жомартқызы Гүльназ Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті
Rajermani Thinakaran INTI International University

Жарияланды:

2025-12-22

Бөлім:

Ақпараттық және коммуникациялық технологиялар

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Кілт сөздер:

көміртек оксиді, CO, IoT-сенсорлар, машиналық оқыту, LSTM, газ ортасын бақылау, жер асты кеңістіктері, предиктивті талдау, регрессиялық алгоритмдер, классификациялық алгоритмдер

Аңдатпа

Мақалада IoT-сенсорлары (SENSOR - Mine 4GN моделі) арқылы жер асты өндірістік кеңістіктерде көміртек оксиді (CO) концентрациясын бақылау үшін машиналық оқыту (ML) алгоритмдерінің салыстырмалы талдауы ұсынылған. Сызықтық регрессия әдістері, ансамбльдік модельдер, мысалы, Random Forest және XGBoost, , Тірек векторлар әдісі (SVM), сондай-ақ рекурренттік нейрондық желі LSTM әдістері қарастырылды. LSTM болжам жасауда ең жоғары дәлдікке қол жеткізетіндігі және CO-ның аномальды шығарындыларын белгілеуде  кідірістерді азайтатыны көрсетілген. Ұсынылған әдістеме бастапқы деректерді сүзу, ескерту сигналдарын тексеру ережелері және ML арқылы болжам жасауды біріктіреді, бұл мониторинг жүйесінің сенімділігін арттырады және жалған сигналдарды азайтады. Зерттеу нәтижелері IoT-сенсорларды интеллектуалды өңдеумен біріктіру арқылы шахталар мен жер асты құрылыстарында қауіпсіздікті қамтамасыз етудің тиімділігін растайды.

Article cover image
Кусаинов, А., Гүльназ , Ж., & Thinakaran , R. (2025). IOT-СЕНСОРЛАРЫН ПАЙДАЛАНЫП CO КОНЦЕНТРАЦИЯСЫН БАҚЫЛАУ ҮШІН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУ АЛГОРИТМДЕРІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ. ШҚТУ Хабаршысы, (4). Retrieved from https://vestnik.ektu.kz/index.php/vestnik/article/view/1355