ҚАЗАҚ СӨЙЛЕУЛЕРІН ТАНУДА TRANSFORMER МОДЕЛІНІҢ ЖЕТІЛДІРГЕН ТҮРЛЕРІН ҚОЛДАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Жарияланды:
2025-07-06Журналдың саны:
№ 2 (2025): "Вестник ВКТУ им.Д.Серикбаева"Бөлім:
Ақпараттық және коммуникациялық технологияларМақала тілі:
Қазақ тіліКілт сөздер:
Автоматты сөйлеуді тану, трасформер, Сonformer, Hiformer, конволюциялық нейрондық желі, терең оқыту, қазақ сөйлеулерін тануАңдатпа
Мақаламызда автоматты сөйлеуді тау (ASR) технологияларына, қазақ сөйлеулерін тануда қолданылған моделдеріге шолу жасалды. Transformer моделінің жетілдірген екі түрі - Conformer және Hiformer модельдерін қазақ сөйлеулерін тануда қолданылуы баяндалады. Conformer және Hiformer модельдерің құрлымы сипатталып, архитектруасы таныстырылды. Айтылған моделінің тиімділігін анықтау үшін бұған дейін қазақ сөйлеулерін тануда қолданылған Transformer және CNN моделдерімен салыстырылды. Зерттеу нәтижесі бойынша қазақ сөйлеулерін тануда Conformer моделі Transformer және CNN модельдерінен асып түссе, Hiformer моделі бұған дейінгі зерттеулерімізге қарағанда анақұрлым жоғары көрсеткішке жетті. Тестідеу барысында Қазақ сөйлеулерін тануда ең жоғарғы көрсеткішке жеткен Hiformer моделін қолдану сөз қатесін (WER) 6.5, әріп қатесі (СER) 11.4 пайызға дейін төмендеді.
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 ШҚТУ Хабаршысы
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.