Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ҚАЗАҚ СӨЙЛЕУЛЕРІН ТАНУДА TRANSFORMER МОДЕЛІНІҢ ЖЕТІЛДІРГЕН ТҮРЛЕРІН ҚОЛДАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Тұрдыбек Құрметқан Әл-фараби атындағы ҚазҰУ

Жарияланды:

2025-07-06

Бөлім:

Ақпараттық және коммуникациялық технологиялар

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Кілт сөздер:

Автоматты сөйлеуді тану, трасформер, Сonformer, Hiformer, конволюциялық нейрондық желі, терең оқыту, қазақ сөйлеулерін тану

Аңдатпа

Мақаламызда автоматты сөйлеуді тау (ASR)  технологияларына, қазақ сөйлеулерін тануда қолданылған моделдеріге шолу жасалды. Transformer моделінің жетілдірген екі түрі - Conformer және Hiformer модельдерін қазақ сөйлеулерін тануда қолданылуы баяндалады. Conformer  және Hiformer модельдерің құрлымы сипатталып, архитектруасы таныстырылды.  Айтылған  моделінің тиімділігін анықтау үшін  бұған дейін қазақ сөйлеулерін тануда қолданылған Transformer және CNN моделдерімен салыстырылды. Зерттеу нәтижесі бойынша қазақ сөйлеулерін тануда Conformer моделі   Transformer және CNN модельдерінен асып түссе, Hiformer моделі бұған дейінгі зерттеулерімізге қарағанда анақұрлым жоғары көрсеткішке жетті. Тестідеу барысында  Қазақ сөйлеулерін тануда ең жоғарғы көрсеткішке жеткен Hiformer моделін қолдану  сөз қатесін (WER) 6.5, әріп қатесі (СER)   11.4 пайызға дейін төмендеді.

Құрметқан, Т. (2025). Қазақ сөйлеулерін тануда Transformer моделінің жетілдірген түрлерін қолдану ерекшеліктері. ШҚТУ Хабаршысы, (2). Retrieved from https://vestnik.ektu.kz/index.php/vestnik/article/view/1040