Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

ШАЛҒАЙ ӨҢІРЛЕРДЕ АВТОМОБИЛЬДІК БАЙЛАНЫС КЕШЕНІН ҚОЛДАНУ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Аманжол Темірболат АЭжБУ
Альмира Мухамеджанова «Ғұмарбек Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс университеті» КЕАҚ
Катипа Чежимбаева «Ғұмарбек Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс университеті» КЕАҚ
Жанат Манбетова «С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті» КЕАҚ

Жарияланды:

2025-12-22

Бөлім:

Ақпараттық және коммуникациялық технологиялар

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Кілт сөздер:

автомобильдік байланыс кешені (АКС), шалғай өңірлер, геостационарлық жерсерік, VSAT, байланыс кідірісі (ping)

Аңдатпа

Шалғай және оқшау орналасқан өңірлерде тұрақты әрі сапалы байланыс қызметтерін қамтамасыз ету — цифрлық теңдікті қамтамасыз ету және әлеуметтік-экономикалық дамуды қолдау жолындағы маңызды жаһандық міндеттердің бірі болып табылады. Бұл зерттеуде инфрақұрылымы жоқ аймақтарда кеңжолақты байланыс ұсыну үшін мобильді жерсеріктік байланыс жүйесін енгізудің өзектілігі мен тиімділігі қарастырылады.

Бұл зерттеудің негізгі мақсаты — мобильді жерсеріктік байланыс жүйесінің техникалық мүмкіндіктерін, жұмыс сенімділігін және практикалық тиімділігін нақты пайдалану жағдайларында бағалау. Зерттеу барысында желі кідірісін, деректерді беру жылдамдығын, сигнал-шум қатынасын және байланыс тұрақтылығын тәжірибелік өлшеу әдістері қолданылды. Нәтижелер көрсеткендей, жүйе жүктеу жылдамдығы бойынша 7,5 Мбит/с және деректер жіберу жылдамдығы бойынша 0,5 Мбит/с деңгейіне жетіп, орташа желі кідірісі шамамен 750 миллисекундты құрады. Сынақ кезінде пакеттердің жоғалуы немесе қайта жіберулер тіркелген жоқ, бұл байланыс арнасының жоғары сапасы мен сенімділігін растады. Бұл зерттеудің практикалық маңызы — төтенше жағдайларда, ғылыми экспедицияларда және шалғай қауымдастықтарда бірнеше пайдаланушы үшін жылдам кеңжолақты байланысты қамтамасыз ету мүмкіндігінде көрініс табады. Сондай-ақ, оның теориялық маңызы мобильді жерсеріктік байланыс жүйелерінің жаңа үлгілерін әзірлеуде көрінеді, бұл мобильділікті, деректерді беру жылдамдығын және қызмет көрсету сапасын арттыруды мақсат етеді. Сонымен қатар, мұндай жүйелерді енгізу цифрлық алшақтықты азайтуға, білім беру қызметтеріне қолжетімділікті жақсартуға, шалғайдағы денсаулық сақтау қызметтерін қолдауға және нашар дамыған аймақтарда халықтың жалпы өмір сүру сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері көлікке орнатылған байланыс кешендерінің шалғай және оқшау аймақтарда цифрлық қызметтерді кеңейтуге, экономикалық интеграцияны қолдауға және орнықты дамуды ілгерілетуге арналған перспективалы технологиялық шешім екенін көрсетеді.

Article cover image
Темірболат, А., Мухамеджанова, А., Чежимбаева, К., & Манбетова, Ж. (2025). ШАЛҒАЙ ӨҢІРЛЕРДЕ АВТОМОБИЛЬДІК БАЙЛАНЫС КЕШЕНІН ҚОЛДАНУ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ. ШҚТУ Хабаршысы, (4). Retrieved from https://vestnik.ektu.kz/index.php/vestnik/article/view/1213

Most read articles by the same author(s)