ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНДЕКСА NDVI ПРИ МОНИТОРИНГЕ ЗЕМЕЛЬ ФОСФОРИТОВЫХ МЕСТОРОЖДЕНИЙ

Аңдатпа

Бүлінген биотаны қалпына келтіру іс-шараларының кешені ретінде Жаңатас фосфорит кен орнының үйінділерін биологиялық рекультивациялау бойынша жүргізілген жұмыстардың нәтижелерін көпжылдық бақылау процесінің өзіндік ерекшеліктері бар (тұқым тіршілігінің күрделілігі, құнарлы қабаттың болмауы, қолайсыз жағдайларда тұқымның өмір сүруі және т.б.). Қазіргі уақытта өсімдік жамылғысының жағдайын бағалау кезінде ғарыштық суреттердің деректері белсенді қолданылады. Қашықтықтан зондтау (ЖҚЗ) деректері жиі қолданылады, олар бойынша әрбір нақты аумақ үшін үздіксіз ақпарат жиналатын жер үсті объектілерінің жай-күйі туралы мәліметтер алуға болады. 

NDVI индексі арқылы мониторингтік зерттеулер барысында біз өсімдік денсаулығының ақпараттық цифрлық көрсеткіштерінің бірі ретінде дақылдардың даму дәрежесін анықтадық.  Оның көмегімен біз бұзылған аумақтарды биологиялық қалпына келтіруде қолданылатын өсімдіктердің жағдайын бағалаймыз. Есептеу үшін арнайы формула қолданылды, оған сәйкес екпелердің тығыздығы, олардың өмір сүру деңгейі және таңдалған нүктеде одан әрі дамуы жоғары дәлдікпен анықталды. Вегетациялық кезеңде бұл көрсеткіш артады, содан кейін біртіндеп төмендей бастайды. Осылайша, вегетациялық кезеңдердегі өсімдіктердің күйін, құрғақ кезеңдерді және т. б. анықтауға болады.

Жоғары ажыратымдылықтағы спутниктік суреттерді спектрлік талдау арқылы алынған вегетациялық индекстің өзгеруін есептеу бізге өсімдіктердің өсуі мен дамуының оң және теріс динамикасын бақылауға мүмкіндік берді.

Вегетациялық индекс динамикасындағы айырмашылық Өсімдіктердің өмір сүру теңгерімсіздігін көрсетеді.

Фосфорит кен орнының техногендік тұрғыдан бұзылған жерлерінде жасанды отырғызылған ағаштар мен бұталардың тұрақты өсуі бұзылған жерлерді рекультивациялау, топырақты зерттеу, сондай-ақ жерді ұтымды пайдалану және оларды қорғау бойынша жүргізілетін жұмыстардың нәтижелеріне мониторинг жүргізу қажеттігін тағы да растайды.