Д. Серікбаев атындағы ВКТУ сайты
  • Қаріп өлшемі
    16px
    Сайттың түстері
    Суреттер

БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРМЕН САУДА ЖАСАУ ПРОЦЕСІН БАСҚАРУДЫҢ ОЙЫН МОДЕЛІ

Авторлар

Аты-жөні Жұмыс орны
Лазат Кыдыралина Университет имени Шакарима города Семей
Феруза Маликова -
В. Лахно -
И.Малюкова -

Жарияланды:

2024-03-29

Бөлім:

Статьи

Мақала тілі:

Қазақ тілі

Кілт сөздер:

инителлектуалды жүйелер, шешімдерді қолдау, бағалы қағаздар, сауда сессиясы, ойын үлгісі, дифференциалды ойын, стратегия

Аңдатпа

Бағалы қағаздар (БҚ) нарығында сауда-саттық сессиясының (ССС) ойын үлгісі ұсынылады. ССС-дағы процестің басқарылуын ойын тәсілі тұрғысынан сипаттау орынды екендігі көрсетілген. Бұл мәселені бисызықтық дифференциалдық сапа ойынына негізделген шешімді қолдану арқылы шешу ұсынылады. Бисызықты дифференциалды ойындарды қолдану бағалы қағаздарды сатып алу-сатуды басқару процесінің ажырамас бөлігі болып табылатын қаржылық ресурстарды бөлу тәртібін қолданумен байланысты. Мұндай дифференциалдық ойындар үшін бірінші тура әдіс те, Л.С.Понтрягиннің альтернативті интеграл әдісі де қолданылмайды, өйткені мұнда Коши формуласы қолданылмайды. Сонымен қатар, Н.Н. Красовский мектебінің әдістері де қолданылмайды, атап айтқанда, "кішкентай ойындар" мәнінің болғанына қарамастан тұрақты көпірлер салу әдісі. Сондықтан мақалада дискретті-жуықтау әдісі қолданылды, бұл берілген қиындықтарды жеңуге және аналитикалық шешімді нақты түрде табуға мүмкіндік берді. Жоғарыда айтылғандардан басқа, қарастырылып отырған мәселенің жаңалығы бағалы қағаздарды сатып алу-сатуды басқару процедурасының динамикасын сипаттау және осы процедураны үздіксіз уақыт ішінде қарастыру болып табылады, бұл қарастырылып жатқан процедурада бағалы қағаздарды сапалы бағалауға мүмкіндік береді. Инвесторлардың шешім қабылдауында маңызды болып табылатын бұқа және аю трендтері  (нарығы) аймақтары табылды. Жұмыста алынған нәтижелер БҚ-ды инвестициялық нарықтағы баға тұрақсыздығы жағдайларын болдырмау үшін пайдалы болуы мүмкін. Олар  БҚ-ны сатып алу және сату процестерін бақылайтын бөлімшелердің тиімді жұмысына ықпал ете алады. Мақаланың нәтижелері ірі банк ойыншылары деңгейінде БҚ-ны инвестициялау нарығында баға тұрақтылығын сақтау бақылау шараларын таңдау бойынша ұсыныстарды әзірлеуге ықпал етеді, сондай-ақ инвесторлар БҚ-ды  сатып алу-сатуды басқарудың сындарлы стратегиясын іздеген кезде шешім қабылдауды қолдаудың компьютерлік жүйелерінде қолданылуы мүмкін. MatLab имитациялық модельдеу ортасында жасалған есептеу экспериментінің нәтижелері келтірілген.

Article cover image
Кыдыралина, Л., Маликова, Ф., В. Лахно, & И.Малюкова. (2024). БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРМЕН САУДА ЖАСАУ ПРОЦЕСІН БАСҚАРУДЫҢ ОЙЫН МОДЕЛІ. ШҚТУ Хабаршысы, (1). Retrieved from https://vestnik.ektu.kz/index.php/vestnik/article/view/814